อาการปลาคาร์ปฮุปอากาศเป็นสิ่งที่อาจเกิดขึ้นได้ แต่เมื่อไหร่ที่ปลามีอาการแปลก ฮุบอากาศถี่ ลอยตัวขึ้นมาบ่อย ๆ ถือว่าผิดปกติ ซึ่งมักเกิดได้หลายปัจจัย ยิ่งถ้าปลาในบ่อหลายตัวแสดงพฤติกรรมในลักษณะคล้าย ๆ กัน ยิ่งต้องคอยจับตาดู เริ่มเช็คไปที่ละจุดว่าเกิดจากสาเหตุอะไร โดยอันดับแรกที่อยากให้เช็คก่อนเลย คือ ออกซิเจน เพราะหากเรามัวแต่ชะล่าใจแล้วมองข้ามสาเหตุนี้ ปลาคาร์ปอาจลอยคอจนน็อกหรือตายได้เลย หากตรวจสอบแล้วว่าไม่ได้เป็นที่ออกซิเจน เราก็ค่อยมาไล่ดูสาเหตุอื่น ๆ กัน ซึ่งจะมีสาเหตุอื่นใดได้อีกบ้าง มีวิธีสังเกตอาการปลาอย่างไร และจะรับมือหรือป้องกันยังไงได้บ้าง ตามมาดูกันเลย
สาเหตุหลักที่ปลาคาร์ปฮุบอากาศเกิดได้จากหลายปัจจัย สาเหตุที่พบได้บ่อย คือ
- ออกซิเจนในน้ำต่ำ จนทำให้ปลาคาร์ปต้องขึ้นมาฮุบเอาออกซิเจนจากอากาศด้านบนโดยตรงแทน
- อุณหภูมิในน้ำสูง เมื่ออุณหภูมิน้ำร้อนเกินไป จะทำให้ออกซิเจนละลายน้ำน้อยลง ปลาจึงต้องการออกซิเจนมากขึ้นในการเผาผลาญอาหาร
- ติดเชื้อปรสิต เมื่อปรสิตหรือเชื้อโรคเกาะที่บริเวณเหงือก ปลาจะหายใจในน้ำไม่ได้จึงจำเป็นต้องขึ้นมาฮุบอากาศด้านบนบ่อย ๆ
- ปลามีอาการป่วย เกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจที่ผิดปกติ เหงือกอักเสบหรือเสียหายจากสารเคมี
- การเลี้ยงที่หนาแน่น แออัดเกินไป เมื่อปลามีจำนวนมากเกินที่ขนาดของบ่อควรจะรองรับได้ จะทำให้ปลาแบ่งอากาศกันหายใจ ออกซิเจนไม่เพียงพอจึงต้องขึ้นมาฮุบอากาศด้านบนแทน
- ระบบกรองทำงานไม่เต็มที่ ฟิล์มหรือวัสดุกรองสกปรกทำให้การแลกเปลี่ยนแก๊สลดลง น้ำไหลวียนไม่ดี
อาการที่สังเกตได้
- ปลาว่ายน้ำขึ้นมาบริเวณผิวน้ำตลอดเวลา ไม่ยอมลงไปว่ายน้ำข้างล่าง
- ปลาอ้าปากและหุบปากที่ผิวน้ำเสียงดัง หรือ มีฟองอากาศอาการซึม
- ไม่ค่อยขยับตัว หรือ ว่ายน้ำอย่างกระวนกระวาย
- ปลาหลายตัวขึ้นมาออกันที่ผิวน้ำพร้อม ๆ กัน
วิธีรับมือและป้องกัน
- หมั่นตรวจสอบออกซิเจนอยู่เป็นประจำ หากต่ำเกินไปต้องคอยเพิ่มออกซิเจนในน้ำให้ปลา
- หากพบว่าปลาคาร์ปมีปรสิตหรือเชื้อโรคในเหงือก ควรแยกออกมากักไว้และปรึกษาสัตวแพทย์เพื่อหาทางรักษา
- หลีกเลี่ยงการใช้สารเคมีในน้ำ หากจำเป็นต้องใช้สารเคมีรักษาปลาที่ป่วย แนะนำให้แยกออกมากักไว้แล้วรักษาเป็นตัว ๆ ไป ดีกว่าใช้ยาในบ่อรวม
- เลี้ยงปลาคาร์ปในจำนวนที่เหมาะสมกับขนาดของบ่อ
- เพิ่มอากาศ เปิดปั๊มลม หัวทราย หรือ ทำน้ำพุเพื่อให้น้ำหมุนเวียนอยู่ตลอด
- เปลี่ยนถ่ายน้ำเก่าออกประมาณ 10 - 20 % และเติมน้ำใหม่ที่สะอาด เพื่อป้องกันไม่ให้น้ำเสียมากเกินไปจนทำลายสุขภาพปลา
- คอยตรวจสอบ ดูแล และรักษาสุขภาพของปลาคาร์ปในดีอยู่เสมอ
การฮุบอากาศของปลาคาร์ป เป็นอีกหนึ่งวิธีที่ทำให้เราสังเกตเห็นถึงความผิดปกติได้ง่าย ๆ แต่จะผิดปกติด้วยสาเหตุอะไร ผู้เลี้ยงจำเป็นจะต้องตรวจสอบและเฝ้าสังเกตุอาการเป็นเคส ๆ ไป เพราะเกิดได้หลายสาเหตุ เพื่อสุขภาพปลาที่ดี แนะนำให้หมั่นตรวจสอบทั้งระบบน้ำและสังเกตอาการของปลาแต่ละตัวในบ่ออย่างสม่ำเสมอ