เหล่าผู้เลี้ยงปลาคาร์ปทั้งหลาย เคยสงสัยกันไหม ว่า อาหารปลาคาร์ปแบบจม กับ แบบลอย เหมือนหรือต่างกันอย่างไร ทำไมถึงต้องมีให้เลือก 2 แบบกันล่ะ ทั้งที่ปลาคาร์ปก็กินอาหารได้ทุกระดับน้ำอยู่แล้ว หากคุณเป็นคนหนึ่งที่สงสัย ใคร่อยากรู้ในเรื่องนี้เหมือนกันละก็ ตามมาดูความเหมือนและความต่างของอาหารปลาทั้ง 2 แบบกันค่ะ ยิ่งผู้เพิ่งเริ่มเลี้ยงแรก ๆ ก็คงจะงงอยู่ไม่น้อย ว่าทำไมกัน ? มีไซส์ S M L ให้เลือกแล้ว ยังต้องมีแบบจมกับแบบลอยแยกอีก เชิญมาไขข้อสงสัยและทำความเข้าใจไปพร้อมกันได้เลยยย

ทำไมถึงต้องมีอาหารปลาคาร์ป ทั้งแบบจม และแบบลอย ?
ปลาคาร์ปสามารถกินอาหารได้ทุกระดับน้ำก็จริง แต่ปลาคาร์ปมักจะมีอุปนิสัยและพฤติกรรมที่แตกต่างกัน โดยส่วนใหญ่แล้วปลาที่มีขนาดเล็ก ปลาขี้อาย มักจะชอบแหวกว่ายวกวนอยู่แต่ก้นบ่อ ไม่ค่อยชอบขึ้นมาบนผิวน้ำสักเท่าไหร่ ส่วนพวกปลาคาร์ปที่ขนาดใหญ่, เชื่อง, เป็นมิตร พวกนี้จะไม่กลัวคน ขึ้นมากินอาหารที่ผิวน้ำได้สบาย จึงจำเป็นต้องมีอาหารให้เลือกทั้งสองรูปแบบเพื่อให้ตอบโจทย์ต่อปลาคาร์ปตามอุปนิสัยของแต่ละตัว อีกทั้งยังมีให้เลือกหลายสูตรหลายขนาดอีกตางหาก การเลือกเม็ดอาหารจึงเป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อนที่ผู้เลี้ยงจักต้องคอยปรับตามไป เพื่อให้ปลาที่เรารักมีสุขภาพดีที่สุด

อาหารปลาคาร์ปแบบลอย (Floating)
อาหารปลาแบบลอยเป็นชนิดที่นิยมที่สุด ทำมาเพื่อให้สามารถลอยน้ำได้แบบไม่จมลงก้นบ่อแม้น้ำจะไม่นิ่ง ช่วยให้ปลาคาร์ปได้ออกกำลังกายว่ายขึ้น-ลง เสริมสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อเพื่อขึ้นมากินอาหารที่ผิวน้ำ การผลิตโดยมีกระบวนการที่ทำให้อาหารลอยอยู่บนผิวน้ำได้นาน ซึ่งมักจะใช้วิธีการอัดอากาศระหว่างการผลิต (extrusion) ทำให้เม็ดอาหารมีลักษณะเบาและมีอากาศอยู่ภายในโครงสร้างของอาหาร ส่งผลให้อาหารสามารถลอยน้ำได้เป็นเวลานาน บางชนิดสามารถลอยน้ำได้ถึง 12 ชั่วโมงกันเลยทีเดียว
ข้อดี
- ผู้เลี้ยงสามารถสังเกตอาการ พฤติกรรมอาการผิดปกติของปลา จากการว่ายขึ้นมากินอาหารได้ สังเกตว่า มีอาการป่วยหรือบาดเจ็บตรงไหนหรือเปล่า พบเห็นได้ไวหากเป็นหนักก็จะสามารถรักษาได้ทันท่วงที
- ทราบปริมาณและระยะเวลาที่ปลาตัวนั้น ๆ กินต่อมื้อ ทำให้สามารถควบคุมปริมาณอาหารในแต่ละมื้อได้ง่ายกว่าแบบจม
- ถ้ามีอาหารเหลือตกค้างก็สามารถตักทิ้งได้อย่างสะดวก ลดปัญหาอาหารเหลือจมลงก้นบ่อจนน้ำขุ่น
- ปลาจะเชื่อง ชินกับคน จนสามารถป้อนอาหารจากมือได้
ข้อเสีย
- ปลาต้องว่ายขึ้นมาเงยหน้างับอาหารบนผิวน้ำ จึงมีโอกาสที่จะฮุบเอาอากาศเข้าไปด้วยอย่างมากเกินความจำเป็น ซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งที่สามารถทำให้มีปัญหาเรื่องการทรงตัวได้
- ปลาแย่งกันกินอาหารบนผิวน้ำ ตัวที่มีขนาดเล็ก - ขนาดกลาง แย่งไม่ทัน หรือ บางตัวไม่ว่ายขึ้นมากินอาหารด้านบนเลยก็มี
- อาหารที่ลอยน้ำจะสัมผัสกับแสงแดดและอากาศโดยตรง อาจทำให้วิตามินและสารอาหารบางชนิดเสื่อมสภาพได้เร็ว

อาหารปลาคาร์ปแบบจม (Sinking)
อาหารปลาแบบจม ตัวเม็ดจะมีความหนาแน่นแข็งแรง คงรูปร่างได้ดีไม่ละลายหรือแตกง่าย เหมาะสำหรับปลาคาร์ปที่ชอบว่ายหาอาหารเองตามธรรมชาติที่ก้นบ่อ หรือ พวกปลาขนาดเล็กที่กินอาหารบนผิวน้ำไม่ทัน ช่วยกระตุ้นให้ปลามีการใช้ประสาทสัมผัสค้นหาอาหารที่พื้นน้ำ ซึ่งเป็นการจำลองพฤติกรรมการหาอาหารของปลาคาร์ปตามธรรมชาติ อาหารแบบจมน้ำจึงมักจะประกอบด้วยสารอาหารที่ครบถ้วน ส่งเสริมการเจริญเติบโต ไม่ว่าจะเป็นโปรตีน ไขมัน คาร์โบไฮเดรต รวมไปถึงวิตามินและแร่ธาตุต่าง ๆ ที่จะช่วยให้ปลาคาร์ปมีสุขภาพที่ดีและสีสันสดใส
ข้อดี
- ปลาที่ไม่เชื่อง หรือปลาที่มีขนาดเล็ก จะสามารถกินอาหารได้เยอะขึ้น ปราศจากอาการหวาดระแวงจากผู้คน
- เหมาะกับใช้ช่วงที่อากาศหนาวเย็น เพราะปลามักจะแหวกว่ายอยู่ก้นบ่อเป็นส่วนใหญ่
- ใช้ร่วมกับเครื่องให้อาหารอัตโนมัติได้ดี เพราะเม็ดจะทิ้งตัวได้เป็นแนวลงสู่ก้นบ่อ ไม่ลอยตามลม
ข้อเสีย
- สังเกตอาการผิดปกติของตัวปลาได้ยาก หากเจ็บป่วยอาจได้รับการรักษาที่ล่าช้า
- หากมีอาหารเหลือตกค้างจะสังเกตและตักออกได้ยาก อาจส่งผลให้น้ำขุ่น เน่าเสียได้ไวกว่าบ่อที่ให้อาหารแบบลอย
- ผู้เลี้ยงสังเกตดูด้วยตาเปล่าได้ยาก ว่าปลากินอาหารหมดหรือไม่ ตัวไหนกินไปมากน้อยแค่ไหน

ไซซ์อาหาร
ทั้งแบบจมและแบบลอย มักจะมีให้เลือกตั้งแต่ขนาดเล็กไปจนถึงขนาดใหญ่ S M L เพื่อให้เหมาะสมกับขนาดของปลาคาร์ปในแต่ละช่วงวัยได้อย่างครอบคลุม โปรดเลือกไซส์อาหารให้สอดคล้องกับไซส์ของตัวปลา เพราะเม็ดที่ใหญ่เกินไป อาจทำให้ติดคอ หรือ เหงือกบาน หากเม็ดเล็กไปก็จะทำให้ปลาใหญ่ไม่ค่อยเลือกกิน หรือ กินในปริมาณมากกว่าปกติ
- S (ขนาดเม็ดประมาณ 2 - 3 มม. ) เหมาะกับปลาขนาดเล็กถึงปลาขนาดกลางในช่วงกำลังโต 8 - 35 เซนติเมตร
- M (ขนาดเม็ดประมาณ 4 - 5.5 มม.) เหมาะกับปลาขนาดกลางที่มีลำตัวหนา 26 - 60 เซนติเมตร
- L (ขนาดเม็ดประมาณ 6 - 8.5 มม.) เหมาะกับปลาขนาดใหญ่ 41 - 60 เซนติเมตรขึ้นไป
***ขนาดเม็ดอาหารปลาเป็นเพียงการคำนวณแบบคร่าว ๆ ให้ผู้เลี้ยงพอเห็นภาพ เพราะแต่ละแบรนด์ไซส์ S M L มีขนาดไม่เท่ากัน
แล้วอาหารปลาคาร์ปแบบจม หรือ แบบลอย เลือกแบบไหนดีกว่ากัน ?
จริง ๆ แล้วไม่ได้มีคำตอบตายตัวว่า แบบจมหรือแบบลอยดีกว่ากัน เพราะทั้งนี้ทั้งนั้นแล้วปลาคาร์ปแต่ละตัวของแต่ละคนก็มี ขนาด พฤติกรรม และอุปนิสัยที่แตกต่างกันออกไป เราจึงเทียบให้เห็นได้เพียงแค่ข้อดี-ข้อเสีย ของอาหารแต่ละประเภทเท่านั้น ส่วนจะเลือกใช้แบบไหนกับปลาคาร์ปของตัวเราเองนั้นก็ขึ้นอยู่กับท่านผู้เลี้ยงจะพิจารณา
นอกจากเลือกประเภทแบบลอยหรือแบบจมแล้ว ยังต้องมาดูขนาดของปลาคาร์ปเราด้วยว่าเหมาะกับอาหารปลาไซส์ไหน แล้วมาเลือกอีกทีว่า ปลาตัวนั้น ๆ อยากบำรุงตรงส่วนไหน เพราะยังมีสูตรเฉพาะต่าง ๆ ให้ได้เลือกให้เหมาะสมกับตัวปลาเรามากที่สุดอีกด้วย อาทิ สูตรเร่งโต สูตรเร่งสี สูตรย่อยง่าย หรือสูตรสำหรับปลาประกวด ฯลฯ ซึ่งทั้งหมดนี้ จำต้องเป็นการตัดสินใจของผู้เลี้ยงปลาคาร์ปเป็นคนเลือกเองทั้งหมด